Η Κυριακή το Τελώνου και του Φαρισαίου

Η Κυριακή το Τελώνου και του Φαρισαίου είναι η πρώτη εκ των τριών Κυριακών (η δεύτερη του Ασώτου και η τρίτη της Δευτέρας Παρουσίας) που χαρακτηρίζονται ως προγύμνασα και παρακίνησης, για την περίοδο της Μεγάλης και Αγίας Τεσσαρακοστής.

Η Ευαγγελική περικοπή του Ευαγγελιστή Λουκά, αναφέρεται σε μια παραβολή του Κυρίου μας, ο οποίος διδάσκει την ταπείνωση σε κάποιους πλανεμένους, που θεωρούσαν τους εαυτούς τους δίκαιους κατακρίνοντας τον υπόλοιπο κόσμο.

Η σκηνή που περιγράφει ο Κύριος είναι η εξής:

Στον Οίκο του Κυρίου και μπροστά στο θυσιαστήριο στέκεται ένας φαρισαίος, που για την κοινωνία αποτελεί υπόδειγμα ευσέβειας και αρετής. Ευθυτενής και άψογος, καθ όλα τυπικός, προσεύχεται. Ξαφνικά η ησυχία που επικρατεί στον Ναό διακόπτεται από τη φωνή του Φαρισαίου, ο οποίος προσεύχεται μεγαλοφώνως, λέγοντας.

«Σε ευχαριστώ Θεέ μου, γιατί δεν είμαι σαν όλους του υπόλοιπους ανθρώπους, οι οποίοι είναι άρπαγες, άδικοι, μοιχοί, που δεν νηστεύουν όπως εμένα δύο φορές ην εβδομάδα και που δεν δίνουν ελεημοσύνη όπως εμένα, που δίνω το ένα δέκατο από τα κέρδη μου στους φτωχούς»

Λίγο ποιο κει σε μια γωνιά βρίσκεται γονατιστός, με το κεφάλι του τόσο σκυμμένο που σχεδόν αγγίζει το πάτωμα, ένας Τελώνης. Ένα πρόσωπο μη αποδεκτό από την κοινωνία λόγω του σκληρού και απάνθρωπου επαγγέλματός του, άρπαγας, εκβιαστής, τοκογλύφος, άνθρωπος που έχει κάνει κάθε είδους ειδεχθείς ανομίες. Παράδειγμα προς αποφυγή, άδικος και αμαρτωλός.

Αυτός όμως σήμερα φαίνεται διαφορετικός. Κλαίει, κτυπάει με τις γροθιές του το στήθος του, τα μάτια του είναι γεμάτα δάκρυα. Και μόνο μια φράση βγαίνει απ τα χείλη του κι αυτή τόσο σιγανή που μόλις ακούγεται. « Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ »

Δύο διαφορετικοί άνθρωποι περιγράφονται, οι οποίοι ευρίσκονται στον ίδιο αγιασμένο χώρο, τον Οίκο του Θεού, για τον ίδιο λόγο. Για να προσευχηθούν. Και είναι όντως διαφορετικοί σήμερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε.

Ο μεν … ευσεβής και σύννομος Φαρισαίος ζητεί από τα Θεό την επιβράβευση των καλών πράξεων του, θεωρώντας ότι ο Άγιος Θεός του χρωστάει για τα όσα πράττει και μάλιστα τα λέει μεγαλοφώνως για να τον ακούσουν και οι άλλοι που συνευρίσκονται στον Ναό, για να τον επιβραβεύσουν κι αυτοί και ακόμα περισσότερο να τον ζηλέψουν, αφού για να τον φτάσουν στην ευσέβεια και στην πίστη δεν θα μπορέσουν. Είναι τέλειος.

Ο δε αμαρτωλός Τελώνης, δεν επαίρεται για τίποτα, παρά μόνον έχοντας επίγνωση της αμαρτωλότητας του, κλαίει και οδύρεται, ζητώντας από τον Άγιο Θεό να τον συγχωρέσει, προσφέροντας στο θυσιαστήριο Του … τα δάκρυά του.

Σατανική η αυταρέσκεια, η φιλαυτία, η αλαζωνία και η έπαρση του ναρκισιστή φαρισαίου.

Ευλογημένη η ταπείνωση του εκ βάθους καρδίας μετανοιωμένου τελώνου.

Ο ναρκισιστής φαρισαίος θεοποίησε τον εαυτό του σε σημείο τέτοιο που ξέχασε ότι ο πανταχού παρών και ετάζων καρδίας και νεφρούς Κύριος, είναι αυτός που μας δίνει τη δύναμη να κατορθώσουμε ο οποιοδήποτε ανδραγάθημα, παρα μόνο πίστεψε ο πλανεμένος ότι όλα αυτά τα καταφέρνει μόνος του, σαν να είναι ο ίδιος ένας άλλος θεός. Νήστευε για να τον βλέπουν οι υπόλοιπο άνθρωποι, έπραττε τα καλά έργα για να του πουν οι άλλοι μπράβο.

Δεν έκανε τίποτα με σκοπό να ευχαριστήσει τον Θεό.

Ο φαρισαίος βρισκόταν σε πλάνη και έτσι δεν ηταν δυνατόν να δει πως κι αυτος αλλα και όλοι οι υπόλοιποι ανεβαίνουν τον ίδιο ανηφορικό δρόμο δύσβατο και γεμάτο παγίδες, που οδηγεί όμως στην σωτηρία, στην αγκαλιά του Πατρός και Δημιουργού μας.

Δεν μπορούσε να καταλάβει, τυφλωμένος από τον εγωϊσμό του, ότι, δεν φτάνει μόνο να τηρείς κατά γράμμα τις εντολές Του, να κάνεις καλές πράξεις, αλλά θα πρέπει να αποβάλλεις το καταραμένο ΕΓΩ και δια της χάρητος του Υψίστου μόνο μπορείς να φτάσεις στην λύτρωση.

Εξαιτίας του καταραμένου ΕΓΩ του δυστυχώς, ξέχασε ακόμα και να αγαπά. Και λόγω της έλλειψης της αγάπης έκρινε και κατέκρινε τους υπόλοιπου ανθρώπους, αφού κατ αυτόν είναι όλοι κατώτεροί του σε όλα. Και η κατάκριση είναι φθόνος, είναι μίσος, είναι απομάκρυνση από τον Θεό.

Αντίθετα ο τελώνης επειδή βρήκε τον εαυτό του, αναγνώρισε τα σφάλματά του, μετάνιωσε για τις κατάπτιστες πράξεις του, κατάλαβε πως, ότι κι αν έκανε, όπως το έκανε, δεν τό έκανε μόνον ενάντια στούς ανθρώπους, αλλά προπαντός ενάντια στον ίδιο τον Θεό.

Κι έτσι, επιλέγει τον δρόμο που οδηγεί στην σωτηρία δηλαδή στην αγκάλη Του Μεγαλοδύναμου και Πολυεύσπλαχνου. ΤΗ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ.

Και ταπεινώνεται μπροστά στους ανθρώπους, και υψώνεται στα μάτια του Θεού.

Ο κενόδοξος φαρισαίος αντίθετα, πέφτει χαμηλά τόσο που ούτε τον ακούει ούτε τον βλέπει ο Θεός. Δεν την θέλει την προσευχή του την αποστρέφεται με βδελυγμία.

Αγαπημένη αρετή η Ταπείνωση, και Θεομίσητη η αλαζωνία.

Η ταπείνωση είναι αυτή που αφανίζει τα πάθη και ποτίζει τη ρίζα της πίστης.

Αυτή μας κάνει να έχουμε φόβο Θεού, αυτή θα μας οδηγήσει στην αγκαλιά Του.

Ο εγωϊσμός, αντίθετα, είναι που μετέτρεψε σε άδειο τενεκέ τον φαρισαίο.

Η υπερηφάνεια αχρήστευσε όλα τα καλά του έργα.

Κι όταν απουσιάζει η ταπείνωση, όλα τα κατορθώματά μας είναι άχρηστα, όπως όταν απουσιάζει το φως, όλα είναι σκοτεινά.

Αντίστροφα όμως, τα αμαρτωλά έργα έφεραν στον τελώνη την ταπείνωση, την συντριβή. Και αυτή ταπείνωση ήταν τόσο δυνατό καλλυντικό που, μετέτρεψε σε ευωδία τη δυσωδία των ακαθάρτων έργων.

Καλλίτερα αρέσει στον Θεό ένας αμαρτωλός με ταπείνωση και συντριβή, παρά ένας ενάρετος με εγωϊσμό. Θέλει τα έργα του φαρισαίου και την ταπείνωση του τελώνη.

Η ταπείνωση είναι η μητέρα των αρετών.

Ο Απόστολος των εθνών Παύλος το έλεγε και το πίστευε «Είμαι ο πρώτος αμαρτωλός του κόσμου»

Ας μισήσουμε την υψηλοφροσύνη, ας αγαπήσουμε την ταπείνωση.

Ας διδαχθούμε από την παραβολή αυτή, κι ας προσφέρουμε στον Θεό την ταπείνωση μας, την πλήρη υποταγή μας σ’ Αυτόν, για να έχουμε την ευλογία Του, τη φώτισή Του, και τη βοήθειά του να παραμένουμε απαθείς στις προσβολές του μισόκαλου, και να αντιμετωπίζουμε με θάρρος τις επιθέσεις του.

Ας εξομολογούμεθα συνεχώς τις αμαρτίες μας, να αποφεύγουμε την υπερηφάνεια, την κατάκριση, να αγαπάμε τον πλησίον μας, έχοντας την χειρότερη γνώμη για τον εαυτό μας και την καλλίτερη για τον αδελφό μας, αναγνωρίζοντας όπως ο Τελώνης την αμαρτωλότητα και αναξιότητά μας, κερδίζοντας έτσι την συμπάθειά του και την θέση μας στην Αιώνια Βασιλεία Του.